Holeinde

Een onbekend stukje natuur op de grens van Lembeke, Sleidinge en Oosteeklo

Historiek

Woensdag 5 september 2007 kocht Natuurpunt afdeling Eeklo-Kaprijke-Evergem 4 percelen bos, samen 1ha16a10ca te Sleidinge, genaamd Holeinde.  Het betreft een vervallen populierenbos op middelbare leeftijd met verscheidene afgestorven bomen. De aangekochte percelen liggen heel dicht tegen de Veense (Oosteeklose) bossen. Holeinde is een GNOP-gebied (GemeentelijkNatuurOntwikkelingsPlan) van de gemeente Evergem en paalt aan de Burggravenstroom.

GNOP Holeinde

GNOP Holeinde

Een bodem-analyse dd. 27 augustus 2007 door dhr. Wim Slabbaert wijst op een relict van een kalkrijk en moerassig gebied :
0 -> 0,75 veraard veen met toenemend gehalte aan gley
0,75 m veen met moeraskalk (kalk en fijne schelprestjes)
vanaf 1 m gereduceerd zand egaal grijs
Grondwatertafel bereikt op 0,45 m (augustus)

Het GNOP Holeinde is een klein gavertje met hele hoge potenties. Grenzend aan het aangekochte perceel liggen natte weides met zeer hoog potentiëel voor dotterbloemgrasland. De greppels en percelering van de omliggende weilanden wijst op oud gebruik van hooilanden.

Gavers (Wim Slabbaert)

Een gaver is een komvormige laagte in het zandig landschap van de Vlaamse Vallei. Met de Vlaamse Vallei wordt dat deel van Vlaanderen bedoeld, waar zich in de laatste ijstijd een diepe vallei had gevormd. De bodem is er erg kalkrijk. Hoogstens in de bovenste meters heeft de regen de kalk al kunnen oplossen en wegspoelen.

Het woord gaver betekent zoiets als ‘holte”.  Het komt uit het Indo-Germaans en leeft nog voort in het dialectwoord “gabbe”, dat ook zoiets als “gat” betekent (in de zin van gapende wonde). Het woord gaver is in veel plaatsnamen overgenomen zonder nog te weten wat het woord betekende. Ook de Moervaartdepressie is in zekere zin op te vatten als een heel grote langgerekte reeks van gavers.

Na de laatste ijstijd liepen deze lage kommen vol met water. Omdat het water, dat uit de omliggende zandige bodem sijpelde veel opgeloste voedingstoffen en kalk bevatte, kwamen deze mineralen ook volop in de gavers terecht. Deze waren meestal zo diep, dat er slechts onderwaterplanten en planten met drijvende bladeren konden groeien. Als gevolg van de ademhaling van de planten werd moeraskalk als een soort van “restproduct” afgezet. Die situatie is zo’n beetje de tegenhanger van hoogveen. Daar heb je namelijk net het omgekeerde: heel weinig mineralen en veel koolstof, dus wordt koolstof afgezet als een “restproduct” onder de vorm van veen. Zodra deze gavers voldoende ondiep waren geworden, konden er ook planten als riet groeien, die met hun bladeren boven het wateroppervlak uitsteken. Deze konden dan wel volop CO2 uit de lucht halen. Op dat moment verandert het systeem en wordt bovenop de laag moeraskalk verder veen afgezet. Het is deze bodemopbouw die we in de meeste gavers terugvinden.

Landbouw (Wim Slabbaert)

In Vlaanderen streefde men naar een zo groot mogelijke oppervlakte goed hooiland. De hoeveelheid hooi die beschikbaar was bepaalde immers hoeveel dieren men in de winter op stal kon voederen. En hoe meer dieren men de winter door in leven kon houden, hoe meer mest er beschikbaar was en hoe meer akkerland men er kon op nahouden. In de zomer was er meer dan genoeg te eten. Dan liepen de dieren op plaatsen die te droog waren voor goed hooiland en te schraal voor goed akkerland. Dit is een analoog verhaal als hooilanden in valleien, zoals de Kiekebossen te Evergem.
In tegenstelling tot wat nu algemeen wordt gedacht, waren natte plaatsen in het landschap vroeger helemaal geen slechte grond. Het waren voor de toenmalige boer zijn belangrijkste percelen.

Sfeerfoto aangekocht vervallen populierbos

Sfeerfoto aangekocht vervallen populierbos

 

Steun Holeinde

Dankzij jouw steun kan dit natuurgebied verder ontwikkeld en beschermd worden. Je krijgt een fiscaal attest vanaf een bedrag van 40 euro, waarmee je tot 40% van het bedrag kan terugkrijgen via je belastingen. Overschrijven kan op rekeningnummer BE56 2930 2120 7588 (BIC: GEBABEBB) van Natuurpunt Beheer, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen, met vermelding van ‘projectnr. 5576 Holeinde’.

 

Contact

Natuurpunt Eeklo-Kaprijke-Evergem, Kern Kiekebossen
Rik Van Herck
09 344 54 66